बुधवार, २६ फेब्रुवारी, २०१४

महाशिवरात्र

|| श्री स्वामी समर्थ ||
|| ॐ नमः शिवाय ||

-: महाशिवरात्रीच्या हार्दिक शुभेच्छा :-
महाशिवरात्र' हे कल्याणकारी शिवाचे आराधना पर्व असून हिंदू संस्कृतीत फाल्गून महिन्याच्या कृष्‍ण त्रयोदशीला हे पर्व असते. महाशिवरात्रीला मोठे महत्त्व आहे. पृथ्वीची निर्मिती झाली तेव्हा याच तिथीला मध्यरात्री भगवान शिवशंकराने रौद्ररूप धारण केले होते. यामुळे या रात्रीला महाशिवरात्र अथवा कालरात्री असेही म्हटले जाते. ज्योतिषशास्त्रानुसार सूर्य याच महिन्यात उत्तरायणाचा प्रवास प्रारंभ करतो. या महिन्यात होणारे ऋतुचे परिवर्तनही शुभ मानले जाते. म्हणून या महिन्यात येणारी महाशिवरात्र भोलेनाथाची आवडती तिथी आहे. 'शिव' म्हणजे कल्याण. म्हणून भेदभाव न करता शिवशंकर भाविकांवर चटकन प्रसन्न होतो. त्यांच्या जीवनातील दु:ख दूर करतो. गौरी अर्थात पार्वतीच्या या पतीचे वास्तव्य नेहमी स्मशानात असते. स्मशानातील प्रेताची राख ते सर्वांगाला भस्म म्हणून लावतात. गळ्यामध्ये सर्पहार असतो. विष पिऊन कंठ निळा झाल्याने त्याला 'नीलकंठ' म्हणूनही संबो‍धले जाते. महाशिवरात्री व्रताला सकाळीच प्रारंभ होत असतो. या दिवशी सुवासिनी शिव मंदिरात जाऊन मातीच्या भांड्यात पाणी, दूध भरून त्यावर बेल, धोतर्‍याचे पुष्प व भात टाकून शिवलिंगावर अर्पण करतात. काही महिला घरातल्या घरात ओल्या मातीची शिवलिंग तयार करून त्याचे पूजन करतात. महाशिवरात्रीला जागरणाचे खूप महत्त्व आहे. या द‍िनी भोलेनाथ व पार्वती यांचा विवाह झाला होता. यामुळे महिला रात्री जागरण करून भोलेनाथाची वरात काढतात. हे व्रत दीड दिवसाचे असते. त्यामुळे त्याचा दुसर्‍या दिवशी सकाळी समाप्त होतो. दुसर्‍या दिवशी महिला ब्राह्मण भोजन घालत पतीचा आशिर्वाद घेऊन महाशिवरात्रीच्या व्रताचा समारोप करतात. महाशिवरात्रीचे व्रत कुमारीका देखील करतात. शिवरात्रीचे व्रत केल्याने कुमारीकांच्या विवाहातील अडचणी दूर होतात. त्यांना शिवशंकराच्या कृपेने मनाप्रमाणे वर प्राप्त होतो. शिवरात्री वर्षभरात प्रत्येक महिन्यात येत असते. मास महिन्यातील महाशिवरात्री ही महत्त्वाची मानली जाते.





रविवार, २ फेब्रुवारी, २०१४

गुरु आणि शनी - २०१४

|| श्री स्वामी समर्थ || 

गुरुपुष्यामृतयोग :  १३ फेब्रुवारी सूर्योदयापासून २२:२२ पर्यंत 
                             १८ सेप्टेम्बर उ. रात्री ०३:२५ सूर्योदयापर्यंत
                १६ ऑक्टोबर १० ४६ ते  सूर्योदयापर्यंत
                १३ नोव्हेंबर सूर्योदयापासून २१:४१ पर्यंत

शनीची साडेसाती:  २ नोव्हेंबर २०१४ पर्यंत कन्या-तुला-वृश्चिक या राशींना साडेसाती
                २ नोव्हेंबर २०१४ पासून तुला-वृश्चिक-धनु या राशींना साडेसाती आहे. (कन्या राशीला साडेसती संपते).

गुरु अस्त :       ११/०७/२०१४ ते ६/८/२०१४
शुक्र अस्त:       ०८/०१/२०१४ ते १४/०१/२०१४, ०२/१०/२०१४ ते २२/११/२०१४

गुरु कर्क राशीत १९ जुन २०१४ रोजी प्रवेश करणार आहे.


फेब्रुवारी २०१४ ग्रहांचे नक्षत्र भ्रमण

|| श्री स्वामी समर्थ ||
ग्रह          ग्रह-राशी प्रवेश             नक्षत्र स्वामी               दिनांक
रवि           १२/२/१४-कुंभ          चंद्र                         ०१/२/१४ ते ६/२/१४
                                  मंगळ                       ७/२/१४ ते १९/२/१४
                                  राहू                         २०/२/१४ ते २८/२/१४

मंगळ          ४/२/१४-तुळ           मंगळ                       १/२/१४ ते २८/२/१४

बुध           १८/२/१४-मकर(वक्री)     राहू                         २/२/१४ ते १२/२/१४
                                   मंगळ                       १३/२/१४ ते २८/२/१४

शुक्र           २६/२/१४-मकर        शुक्र                         १/२/१४ ते २१/२/१४
                                  रवि                         २२/२/१४ ते २८/२/१४
                                 

ग्रह          ग्रह-राशी प्रवेश       नक्षत्रस्वामी-सब            दिनांक
     
गुरु           मिथून                राहू-चंद्र                       १-२/२/१४
                                  राहू-रवी                      ३/२/१४ ते १०/२/१४
                                  राहू- शुक्र                     ११/२/१४ ते २८/२/१४

शनी           तुळ                  गुरु-शुक्र                      १/२/१४ ते ५/२/१४
                                  गुरु-रवि                       ६/२/१४ ते २८/२/१४

राहू           तुळ                  राहू-राहू                      १/२/१४ ते २८/२/१४
                                        

केतू           मेष                  केतू-गुरु                      १/२/१४ ते २०/२/१४

                                  केतू-राहू                      २१/२/१४ ते २८/२/१४

Preview

मंगळवार, ३१ डिसेंबर, २०१३

रवीचे राशी आणि नक्षत्र भ्रमण

||श्री स्वामी समर्थ ||
नमस्कार,

रुलिंग प्लानेटचा वापर करून कालनिर्णय करण्यासाठी महिन्याभरात घडणाऱ्या घटनेसाठी चंद्राचे भ्रमण पहावे लागते तर वर्षभरात घडणाऱ्या घटनेसाठी रविचे भ्रमण विचारात घावे लागते. साधारण रविचे वर्षभराचे  राशी व नक्षत्रस्वामीचे भ्रमण पुढील प्रमाणे देत आहोत.

दिनांक                   राशी प्रवेश               नक्षत्र स्वामी                 

१६/१२/१३                     धनु           शनी                        ३०/१२/१३ ते २/१२/१३
                                  बुध                         ३/१२/१३ ते १५/१२/१३
                                  केतू                         १६/१२/१३ ते २८/१२/१३
                                  शुक्र                         २९/१२/१३ ते ३१/१२/१३
१४/१/१४                       मकर          शुक्र                         ०१/१/१४ ते १०/१/१४
                                  रवि                         ११/१/१४ ते २४/१/१४
                                  केतू                         २५/१/१४ ते ३१/१/१४
१२/२/१४                      कुंभ           चंद्र                         ०१/२/१४ ते ६/२/१४
                                  मंगळ                       ७/२/१४ ते १९/२/१४
                                  राहू                         २०/२/१४ ते २८/२/१४
१४/३/१४                      मीन          राहू                         १/३/१४ ते ४/३/१४
                                  गुरु                         ५/३/१४ ते १७/३/१४
                                  शनी                        १८/३/१४ ते ३१/३/१४
१४/४/१४                      मेष           बुध                         १/४/१४ ते १३/४/१४
                                  केतू                         १४/४/१४ ते २७/४/१४
                                  शुक्र                         २८/४/१४ ते ३०/४/१४
१५/५/१४                     वृषभ          शुक्र                         १/५/१४ ते ११/५/१४
                                  रवी                         १२/५/१४ ते २५/५/१४
                                  चंद्र                         २६/५/१४ ते ३१/५/१४
१५/६/१४                      मिथुन        चंद्र                         १/६/१४ ते ८/६/१४
                                  मंगळ                       ९/६/१४ ते २२/६/१४
                                  राहू                         २३/६/१४ ते ३०/६/१४
१६/७/१४                      कर्क          राहू                         १/७/१४ ते ६/७/१४
                                  गुरु                         ७/७/१४ ते २०/७/१४
                                  शनी                        २१/७/१४ ते ३१/७/१४
१७/८/१४                      सिंह         शनी                        १/८/१४ ते ३/८/१४
                                  बुध                         ४/८/१४ ते १६/८/१४
                                  केतू                         १७/८/१४ ते ३०/८/१४
१७/९/१४                      कन्या        शुक्र                         १/९/१४ ते १३/९/१४
                                  रवि                         १३/९/१४ ते २७/९/१४
                                  चंद्र                         २८/९/१४ ते ३०/९/१४
१७/१०/१४                    तुळ             चंद्र                         १/१०/१४ ते १०/१०/१४
                                  मंगळ                       ११/१०/१४ ते २४/१०/१४
                                  राहू                         २५/१०/१४ ते ३१/१०/१४

Preview

गुरुवार, ५ डिसेंबर, २०१३

"गुरूचरित्र"


|| गुरुदेव दत्त श्री स्वामी समर्थ ||

 

गुरूचरित्र हे मराठीतील एक प्रभावशाली धार्मिक पुस्तक आहे. १५ व्या- १६ व्या शतकात श्री. सरस्वती गंगाधर स्वामींनी हे पुस्तक लिहीले. या पुस्तकात स्वामी नरसिंह सरस्वती यांचे चरीत्र, त्यांचे तत्वज्ञान, आणि त्यांच्याबद्दलच्या पौराणिक कथा आहेत. या पुस्तकात उर्दु आणि पर्शियन शब्द टाळून संस्कृत शब्द वापरलेले आहेत. गुरुचरित्र हिंदू लोकांत फार पवित्र ग्रंथ मानतात. सर्व दत्त भक्त या ग्रंथाचे मार्गशीर्ष महिन्यात येणार्‍या पौर्णिमेपासून आठ दिवस आधी पारायण करतात, आणि पौर्णिमेच्या दिवशी, उद्यापन करतात. मार्गशीर्ष महिन्यातील पौर्णिमा दत्तजयंती होय. ह्या ग्रंथाला पवित्र वेद समजतात, म्हणून या ग्रंथाचे पारायण कठोर नियमाने करावे. याचे नियम या ग्रंथातच दिलेले आहेत. हा ग्रंथ सात दिवसांच्या सप्ताहातच किंवा तीन दिवसातच पूर्ण करावा असा नियम आहे.

पारायण-पद्धती
श्रीगुरुचरित्र हा ग्रंथ महाराष्ट्रात वेदांइतकाच मान्यता पावलेला आहे. इसवी सनाच्या १४व्या शतकात श्रीनृसिंह सरस्वती यांचे दिव्य व अद्भुत चरित्र विवरण करणारा हा ग्रंथ श्रीगुरूंच्या शिष्यपरंपरेतील श्रीसरस्वती गंगाधर यांनी १५व्या शतकात लिहिला. श्रीगुरूंच्या चरित्रासारखा अलौकिक विषय व परंपरेचा वारसा लाभलेला श्रीगुरुकृपासंपन्न, सिद्धानुभवी लेखक, असा योग जुळून आल्यामुळे या समग्र ग्रंथास सिद्ध मंत्राचे सामर्थ्य प्राप्त झाले आहे. हा ग्रंथ अत्यंत प्रासादिक आहे. संकल्प-पूर्तीसाठी श्रीगुरुचरित्र-वाचनाची विवक्षित पद्धती आहे. त्याप्रमाणेच वाचन, पारायण व्हावे. स्वतः गुरुचरित्रकार म्हणतात.
"अंतःकरण असता पवित्र । सदाकाळ वाचावे गुरुचरित्र ।"
अंतर्बाह्य शुचिर्भूतता राखून ह्या ग्रंथाचे वाचन करावे. वैविध्यपूर्ण अशा संकल्पपूर्ततेसाठी गुरुचरित्र सप्ताहवाचनाचे अनुष्ठान निश्चित फलदायी ठरते, असा अनेक वाचकांचा व साधकांचा अनुबव आहे. ह्या दृष्टीने अनुष्ठानाच्या कालात पाळावयाचे सामान्य संकेत वा नियम पुढीलप्रमाणे आहेत.
१. वाचन हे नेहमी एका लयीत, शांत व सुस्पष्ट असे असावे. उरकण्याच्या दृष्टीने उच्चारभ्रष्टता होऊ नये. चित्त अक्षरांतून व्यक्त होणार्‍या अर्थाकडे असावे.
२. वाचनासाठी नेहमी पूर्वाभिमुख वा उत्तराभिमुखच बसावे.
३. वाचनासाठी ठराविक वेळ, ठराविक दिशा व ठराविक जागाच असावी. कोणत्याही कारणास्तव ह्यात बदल होऊ देऊ नये.
४. श्रीदत्तात्रेयांची मूर्ती वा प्रतिमा नसल्यास पाटावर तांदूळ ठेवून त्यावर सुपारी ठेवावी व तीत श्रीदत्तात्रेयांचे आवाहन करावे.
५. सप्ताहकालात ब्रह्मचर्याचे पालन व्हावे. वाचन शुचिर्भूतपणाने व सोवळ्यानेच करावे. सप्ताहात केवळ हविषान्न घ्यावे. हविषान्न म्हणजे दूधभात. (मीठ-तिखट, आंबट, दही, ताक वर्ज्य. साखर घ्यावी. गूळ घेऊ नये. गव्हाची पोळी (चपाती), तूप, साखर घेता येते.)
६. रात्री देवाच्या सन्निधच चटईवर अथवा पांढर्‍या धाबळीवर झोपावे. झोपताना डाव्या कुशीवर झोपावे म्हणजे संकल्पपूर्तीचा दृष्टीने संदेश ऐकू येतात, असा श्रद्धेने अनुष्ठान करणार्‍यांचा अनुभव आहे.
७. वाचनाच्या काळात मध्येच आसनावरून उठू नये किंवा दुसर्‍याशी बोलू नये.
८. सप्ताहाचा प्रारंभ पुष्कळदा शनिवारी करून शुक्रवारी समाप्ती करतात. कारण शुक्रवार हा श्रीगुरूंच्या निजानंदगमनाचा दिवस होय.
९. सप्ताह पूर्ण झाल्यानंतर सातव्या दिवशी, शक्य तर आठव्या दिवशी, सुपारीतून श्रीदत्तात्रेयांचे विसर्जन करावे, आणि नैवेद्य, आरत्या करून, भोजनास सवाष्ण, ब्राह्मण सांगून सांगता करावी. महानैवेद्यात शक्यतो घेवड्याची भाजी असावी.